Zeybek oyunlarımızın en zengin bölgelerinden biri olan Aydın ve İZMİR oyunları, kahramanlık, yiğitlik ve kendine güveni sembolize eder. Bu iller geleneksel halkoyunları yönünden diğer Ege illeri gibi "Zeybek Oyunları" bölgesinde yer alır. Zeybek oyunlarının çoğu erkeklerce oynanır. Çeşitli bölgelerde karma da oynanabilmektedir. Zeybek oyunlarında figür olarak kartalların konduktan sonraki ve kalkışları sırasındaki sekişleri simgelenmektedir. Zeybek oyunları çalgılara göre de değişmektedir. Ancak daha çok davul-zurna, saz-bağlama eşliğinde oynanır.
ZEYBEK OYUNLARI
Araştırmalar sonucunda İZMİR halk oyunlarını önemli bir bölümünü Zeybek türlerinin oluşturduğu gözlemlenmiştir.Bu oyunlar değişik figürleri ile yiğitliği mertliği simgeler.
Gerek zeybek adı gerekse oyunu Altaylarda da hala vardır. Bizde esas anlamı cesur ve saldırgandır. Daha önce öne sürülen halk etimolojileri karışık olup şöyledir:
1- Zeybek, zorba veya zubo kelimelerinden bozulmadır.
2- Zeybek, Seymenin bir söyleyiş çeşididir.
3- Zeybek, civanın eş anlamlısı zibak kelimesinden ele avuca sığmayan kişi mecazıyla Türkçeleşmiştir.
4- Zeybek, semağ kelimesinin ze'leşmesiyle meydana gelmiştir.
5- Zeybek kelimesinin aslı Özbek veya Uz Bek'tir.
İZMİR YÖRESİ HALK OYUNLARI
Ağır zeybek - Zeybek, Erkek, Tek - Toplu.
Alaylar oyunu -
Arapkir Tamzarası -
Arpazlı Zeybeği - Zeybek, Erkek, Tek - Toplu.
Bengi - (Bergama) - Zeybek, Erkek, Toplu.
Bergama Zeybeği - Zeybek, Erkek, Tek - Toplu.
Boşan dağlar -
Çakıcı - Zeybek, Erkek, Tek - Toplu, Türkülü.
Çankır oyunu - (Bergama)
Çember - (Bengi)
Çerkez oyunu - (Ödemiş) -
Dağlı havası - (Dağlı zeybeği)
Dağlı Zeybeği - Zeybek, Erkek, Tek - Toplu.
Denizli Zeybeği - (Bergama) - Zeybek, Erkek, Tek - Toplu.
Deveci - (Deve oyunu)
Deve oyunu - (Bergama) - Temsili, Taklitli oyun.
Edremit Zeyzeği - (Bergama) - Zeybek, Erkek, Tek - Toplu.
Gündoğdu - (Bergama)
Harmandağlı - (Harmandalı)
Harmandalı - (Bergama) - Zeybek, Erkek, Tek - Toplu.
İki Parmak Zeybeği - (Bergama) - Zeybek, Erkek, Tek . Toplu.
înce Mehmet (İnce Memet) Zeybeği - Zeybek, Erkek, Tek - Toplu.
Karşılama zeybeği - (Bergama) Zeybek, Erkek, Tek - Toplu.
Kemeraltı - (Bergama) -
Kocaarap Zeybeği - Zeybek, Erkek, Tek - Toplu.
Kordon Zeybeği - Zeybek, Erkek, Tek - Toplu.
Kozak oyunu -
Kozak Zeybeği - Zeybek, Erkek, Tek - Toplu.
Mengi -
Minarede ezan var - (Ödemiş)
Ödemiş Zeybeği - (Ödemiş) - Zeybek, Erkek, Tek - Toplu.
Sabah namazı oyunu - (Bergama) -
Sabah namazı zeybeği - Zeybek Erkek, Tek - Toplu.
Salıncak -
Soğuk Kuyu Zeybeği - Zeybek, Erkek. Tek - Toplu.
Soğuksu - (Bergama) -
Somali Zeybeği - (Somali Zeybeği)
Soma Zeybeği - Zeybek, Erkek, Tek - Toplu.
Yalabuk Zeybeği - (Bergama) - Zeybek, Erkek, Tek - Toplu.
Yalı Zeybeği (-Bengi)
Yandır - (Bergama) - Zeybek, Erkek, Tek - Toplu.
Yeldirme - (Bergama)
Yörük Ali - (Bergama) - Zeybek, Erkek, Tek - Toplu.
Yunddağı - (Bergama) -
Zümbül Bahçesinin Karanfili - (Bergama) -
-
OYUNLARIN ÇALGILARI
Meydanlarda: Davul-Zurna, Davul-Klarnet
Kapalı Yerlerde: Saz, Darbuka. |
